Ayhanlar Köyü hakkında bilinmeyenler...

Avanos ilçesine bağlı yaklaşık 675 nüfuslu Ayhanlar Köyü bir çok tarihi mekanı ile ön plana çıkıyor.

+5
Haber albümü için resme tıklayın

Ayhan,  Nevşehir'in Avanos ilçesine bağlı bir köydür. Ayhan Köyü ilçeden 19 km kuzeybatısında bulunup doğusunda Özkonak, güneybatısında Yeşilöz, kuzeybatısında Gümüşyazı ve kuzeyinde Kuyulukışla bulunmaktadır. Köy; Nevşehir il merkezine 40 km, Avanos ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır. Köyün adı 1927 yılı kayıtlarında Ayhan olarak geçmektedir.
Avanos’un çevre köylerinden birisi de Ayhanlar’dır. Ayhanlar, günümüzde birbiriyle içiçe geçmiş Büyük Ayhan ve Küçük Ayhan köylerinden oluşuyor. Köy, Çalık, Saçaklı ve Hırka Dağlarının eteklerindeki vadi üzerindeki ovada kurularak büyümüş, kasaba kıvamına gelmiştir.

Ayhan Baba tarafından kurulmuştur

Ayhanlar, Avanos’un alevi meşrepli tek köyüdür. Anlatıldığına göre 13. yy.da Anadolu’da çıkan Babai isyanından kaçarak bu bölgeye sığınan, Oğuzların Şambayat koluna mensup Türkmen Kocası Ayhan Baba tarafından kurulmuştur. Ayhan Baba’nın türbesi Büyük Ayhan’dadır. Küçük Ayhan’da Sarı Abdal (Sarabdal) ve Arzuman olmak üzere iki ocak, Büyük Ayhan’da ise sadece talipler vardır. Her iki köyde bu iki ocak mensupları karışık olarak yaşar. Küçük Ayhan kuruluş itibariyle daha eski olup yaşayanların çoğu Sarı Abdal ocağına mensuptur. Son yüzyıl içerisinde Sivas, Yozgat ve Kayseri gibi başka yerlerden gelen bazı ailelerin de Ayhanlara yerleştikleri de söyleniyor.

 

Ayhan Baba Türbesi

Küçük Ayhan’da Beyler (Torunlular, Mehmet Beyler), Seyfanlar, Karamustafalar, Güneşler Kabilesi, Hacı İbrahim Kabilesi Sarabdal ocağına mensupken Gadirler ve Musalar Arzuman ocağındandır. Büyük Ayhan’da ise Yılmazlar(Topallar) Arzuman ocağındandır.

Arzuman Ocağı icazetini Erdebil Tekkesi’nden (Şeyh Safuyittin Ocağı) alırken, Sarabdal Ocağı icazetini Hacıbektaş’taki Çelebilerden alır. Farklı ocaklar olmalarına rağmen Sarı Abdal ve Arzuman ocağı mensuplarının eskiden ortak cemler yürüttüğü de bilinmektedir. Birbirlerinden kız alıp vermeleri nedeni ile akrabadırlar.

Mezarlıklar, bölgenin en doğru bilgi alma yeri

Bölgenin en eski köylerinden olan Ayhan Köylerinin tarihsel izlerine mezarlıklarda rastlamak mümkündür. Bir yerleşim alanı hakkında en doğru bilgi alma yeri mezarlıklardır. Mezarlıklar hiçbir şeyi saklamazlar. O bölge halkının dili, dini, meşrebi, tarihi, kültürü vs. hakkında en doğru bilgileri birinci elden verirler. Mezarlıklarda her şey sade ve yalındır.  Köyde eski ve yeni iki mezarlık vardır. Köyün içindeki eski mezarlık ortasından açılan yolla ikiye ayırmış. Çevresi yakın zamanda duvarlarla çevrilmiş.

Mezarlıktaki mezar taşlarına bakıldığı zaman buranın ne kadar eski olduğunu anlaşılıyor. Mezar taşları bölgenin kisir taşından yapıldığı için tabiatın tahribatı çok fazla. Yağmur, rüzgar taşları zamanla eritmiş. Buna rağmen zamanının çok ihtişamlı mezarlarından bazıları bugüne kadar gelebilmiş. Ayhan Köyü Mezarlığındaki bazı taşlarda bulunan fes, kavuk vs. şekilleri, mezarda medfun kişinin okur yazar, belki de memur olduğuna delalet ediyor. Bazı mezarlarda görülen 12 köşeli Bektaşi tacı silinse de belli oluyor. Özellikle mezarın yan taşlarında bulunan motifler mensup olunan Türk boyuna işaret ediyor. Yine çarkı felek işareti dünyanın boşluğunu, hayatın geçiciliğini, ölümün kaçınılmazlığını anlatıyor. Bazı mezarların başına eski Türk geleneğine uygun olarak balbal dediğimiz büyük mezar taşları dikilmiş.

Sarı Abdal Ocağı Türbesi

Mezarlığın içinde büyük çadır şeklinde yapılmış Sarı Abdal Ocağı Türbesi de eski mezarlık içinde bulunmaktadır. Kapının üzerinde bir levhada “Sarı Abdal Ocağı Türbesi” ifadesi yazılıdır.

Ayhanlar köyünde bulunan türbeler de şunlardır:

1.Ayhan Baba/Dede Türbesi:

Köyün kurucusu olduğuna inanılan Ayhan Babanın türbesi Büyük Ayhan’dadır. Vefatından sonra mezarı yapılarak türbe haline getirilmiştir.

2. Sülûk Baba Türbesi Sarı Abdal ocağına bağlı olup Avanos’un Küçük Ayhanlar köyünde eski köy mezarlığında yer almaktadır. Sonradan yapılmıştır. Mezarlık içinde bulunan bu türbenin içerisinde başka mezarlar da bulunmaktadır. Burada bulunan sekiz mezardan ortada olanı Sülûk Baba’ya aittir. 

 

3.Abdullah Baba Türbesi: Küçük Ayhan’da yer alan bir türbedir. Abdullah Baba aslen Sivaslı olup, Arzuman Ocağı mensubudur. Sonradan buraya gelerek yerleşmiştir. 1969-70 yıllarında vefat ettiği bilinmektedir. Türbeyi, Abdullah Baba kendisi sağlığında yaptırmış ve öldüğünde buraya defnedilmesini istemiştir. Türbesini yaptıktan sonra sık sık burada vakit geçirdiği, türbenin içerisine kazdırdığı mezarda da uyuduğu anlatılmaktadır.

 

Eğitim düzeyi yüksek

Köy oldukça bakımlı. Devlet elektrik, su, yol gibi alt yapı hizmetlerini tamamlamış. Bir ilkokul ve ortaokul eğitim faaliyetlerini sürdürüyor. Köyün genel eğitim düzeyi yüksek. Başka şehirlerde çalışan köyden yetişme memurlar ve emekli olanlar mutlaka yazın köye yaptırdıkları evlerine gelirler. Yazı burada geçirdikten sonra kışın yaşadıkları şehirlere geri dönerler.

Ayhanlar zengin kültürel dokusu ve tarihi ile bölgenin önemli bir Türkmen köyüdür. Burada yapılacak saha araştırmaları ile geleneksel kültür bilgileri en kısa zamanda derlenmeli ve kayıt altına alınmalıdır. Modernite bu köyü de etkilemeye başlamıştır. Zengin bir sözlü kültür geleneğine sahip olan köyde böyle devam ederse kısa bir süre sonra, eskiden ve gelenekten hiç bir şey kalmayabilir. Yeniliğe açık, modern düşünceli insanların yaşadığı köyde halk bu hızlı değişimden şikayetçi olsa da bundan etkilenmemeleri mümkün değildir.

 

 

 

 

 

 

09 Eyl 2021 - 10:17 Nevşehir/ Nevşehir- Gündem

Son bir ayda nevsehirkenthaber.com sitesinde 548.700 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Nevşehir Kent Haber Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Nevşehir Kent Haber Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Nevşehir Kent Haber Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Nevşehir Kent Haber Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Nevşehir Markaları

Nevşehir Kent Haber Gazetesi, Nevşehir ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (384) 212 43 10
Reklam bilgi


Anket Erken seçim olsa kime oy verirsiniz?