Mustafapaşa hakkında bunları biliyor musunuz?

Ürgüp’e bağlı Mustafapaşa (Sinasos) Köyü, beş vadinin çeperlerine kurularak muhteşem bir tarihi dokunun sergilendiği kültürel birikimini koruyan özel bir yer.

Büyütmek için resme tıklayın

Mustafapaşa,  Nevşehir ilinin  Ürgüp ilçesine bağlı bir köydür. Köyün adı, 1476 ve 1927 yılı kayıtlarında Sinason olarak geçmektedir. 1966 yılında beldeye dönüşen kasabanın belediye statüsü, nüfusunun 2000 kişinin altına düşmesi üzerine 2013 yılında sona erdi. Köy; Nevşehir iline 23 km, Ürgüp ilçesine 5 km uzaklıktadır. Köy nüfusu 2020 yılında 1256 olarak kayıtlara geçmiştir.

Kapadokya’da, Ürgüp’ün 6 km. güneyinde, çevrenin en az bozulmuş dokularından biri yer alıyor. Bu etkileyici yerleşim, belki de az bilinmesinin sayesinde, bugüne korunarak gelebildi. 2003’ün popüler televizyon dizisi ‘Asmalı Konak’ın burada çekilmiş olması sayesinde ziyaretçi çekiyor, ama gelenler yalnızca konağı gezip gitmiyor bir çok oteller, konaklar, manastır, vadi, kilise ve camileri cezbediyor.

Yakın dönem Anadolu tarihinde önemli olaylara tanıklık etmiş Mustafapaşa Köyü, 1924’e kadar Türkler ile Ortodoks Rumların bir arada yaşadığı bir Orta Anadolu kasabası. Kapadokya içinde görece en az bozulmuş yerlerden biri olan köy, değerli kültürel birikimini hâlâ koruyabilmiş özel bir yer.

1981’den bu yana turizm merkezi olarak ilan edilen kasabada Kültür Bakanlığı koruması altına alınmış, hemen her biri bir asırlık olan 93 ev, 30′ a yakın kilise ve şapel bulunuyor. Beş vadinin çeperlerine kurulu taş yapıların, muhteşem bir doku sergilediği bu yerleşimde 1924’te yaşanan mübadeleye kadar, 700 civarında taş konak bulunuyormuş.

Ekonomi ticarete dayanıyor

Ekonomisi, ticaretle uğraşan gayrimüslim tüccarlara dayanan Mustafapaşa, Yunan-Rum kaynaklarda anlatıldığına göre, Müslümanların çoğunlukla zengin Rumlara ev hizmetleri, rençberlik, hayvancılık gibi konularda hizmet verdiği biliniyor.

Köy ismini köye su getiren Paşa’dan alıyor

1924’ten sonra 1800’lerin başında köye su getiren Mustafa Paşa’nın ismi, köy ihtiyar heyetinin kararıyla kasabaya verilmiş. Bu tarihten sonra ise kasabanın demografik yapısı tümüyle değişerek Rumların yerine ise Yunanistan’ın Kastoria şehrine bağlı Jerveni Köyü‘nden gelen muhacirlerin yerleştirildiği bir karma yapıya bürünmüş.

Rumlar’ın terk ettiği evler önce yerli halk tarafından paylaşılmış, ardından yeni gelenler yerleşmiş. Belediyenin kurulduğu 1966’ya kadar muhtarlarla yönetilen Mustafapaşa’da, cehalet ve fakirlik, önemli tahribatların yaşanmasına neden olmuş.

Terk edilen evlerde Rum kalıntılarına rastlanıyor

Eğitim ve sanata büyük önem veren Sinasos’un Rum halkının eserlerine bugün halen terk edilen evlerin duvarlarında rastlanıyor. Rumlar köyde, 2 cemaat kilisesi, 30 civarında şapel ve köy çevresinde yine aynı sayıda kaya-oyma ibadet yeri inşa etmişler.

Cemaat kiliselerinden Aziz Konstantinos-Eleni Kilisesi bugün de köy meydanının en önemli yapısı. 1840 tarihli, Başmelekler Mikael ve Gabriel’e ithaf edilen Taxiarhes yani Başmelekler Kilisesi ise 20. yüzyılda yıkılmış. Günümüzde Mustafapaşa ve yakın çevresinde 10 civarında kilise saptanabilmiş. Geçmişte köyün merkezinde 30, yakın çevresinde 30 olmak üzere 60’ı aşkın kilise bulunduğunu kaynaklarda geçiyor.

Aziz Nikolaos Manastırı bir kısmı kayalara oyulmuş bir bölümü kesme taştan büyük bir yapı. 19. yüzyılda kasabanın Müslüman ve Hıristiyan halkı için kutsal kabul edilen ve saygı gören yapı, alt seviyede birbirine bitişik dört ayrı mekândan oluşan bir yapı topluluğu. Duvarlarında anıtsal resimlerin yer aldığı manastırda, işlevleri tam olarak saptanamayan iki ayrı seviyede iç içe, üst üste oyulmuş mekânlar bulunuyor.

Mehmet Şakirpaşa Medresesi Hakkında

Kasabadaki en ünlü Osmanlı eseri olan ve 1900 yılında yapılan Mehmet Şakirpaşa Medresesi Mustafapaşa meydanında yer alıyor. Asimetrik U planlı bir yapı olan medresenin giriş kapısı taç kapı şeklinde yapılmış. Bitki ve geometrik süslemelere sahip yapının, yuvarlak kemer üzerinde yedi satırlık mermer kitabesi bulunuyor. Taç kapıdan üstü açık avluya giriliyor ve avlu cephelerinde öğrenci odalarının önünde sekiz kenarlı sütunların desteklediği kemerli revak yer alıyor.

Medresenin hemen karşısında yer alan Cami-i Kebir burada yapılmış en eski cami, Sipahi Cami ve Şeyh Ali Cami Osmanlı döneminde yapılmış diğer camiler olarak gezilebilir.


Mimari açıdan Kapadokya bölgesindeki en önemli anıt örneği olan ve 1982’de onarılan yapı, bugün yeni ekleriyle birlikte kültürel-ticari bir merkez olarak kullanılıyor. Kasabada halen bulunan dört camiden en eskisi 1601’de yapılan Merkez Cami. Tüm bu yapılar, bir zamanlar bölgede çok dinli ve çok kültürlü bir toplum düzeninin yıllarca barış içinde bir arada yaşayabildiğini gösteriyor.

Yaklaşık 100 metre uzunluğu olan bir alandaki Saklı Vadi diğer adıyla Baltanın Yeri olarak da bilinen konser ve piknik alanı olarak düzenlenen ve bu bölgede oldukça ünlü bir yer. Sahibi Mehmet Balta’nın Gibos Vadisi’nin bir bölümünü yıllarca uğraşarak adeta cennete dönüştürmesiyle burası pek çok konser ve etkinliğe ev sahipliği yapmanın yanında birçok sanatçıyı da ağırlamış. Kasaba meydanından güney batı yönünde yürüyerek ulaşılabilen Saklı Vadide ayrıca kayalara oyulmuş Aziz Grigorios Kilisesi’ni görmek mümkün.

Türkiyenin ilk özel bebek müzesi

150 yıllık tarihi bir konağın restore edilmesiyle oluşturulan Kapadokya Sanat ve Tarih Müzesi, Türkiye’nin ilk özel bebek müzesi olma özelliği taşıyor. Yapıldığı dönemden kalan duvar resimleri ve ilginç mimariye sahip bir konakta sergilenen temalı bebeklerin tamamı el yapımı. Kültür Bakanlığına bağlı Özel Müze statüsünde bulunan müzede Türk tarihine ait destan ve efsanelerden Cumhuriyet dönemine kadar olan geçmişin canlandırıldığı kompozisyonlar yer alıyor.

Üzengi ve Gomeda vadisi gezilmeye değer

Ürgüp-Mustafapaşa yolunda Üzengi Vadisi yakınlarında yer alan Gomeda Vadisi, kasabanın batısına düşüyor. Jeomorfolojik açıdan Ihlara Vadisi’ne benzeyen vadi, içinden küçük bir dere ile yamaçlarındaki kilise, manastır ve güvercinliklerden oluşuyor. Bitki örtüsü, ortasından akan küçük deresi ve kayalara oyulmuş Aziz Basil Kilisesi, Aziz Nicola Manastırı ile vadideki diğer kiliseler gezilebiliyor.

Ayrıca kasabaya yaklaşık 5 km uzaklıktaki eski bir yerleşim alanı olan Golgoli Tepesindeki kilise ve çevresindeki kayalara oyulmuş odalar ve ilginç kaya oluşumları da görülmeye değer.

Üniversitesi olan tek Köy

Nevşehir'in Ürgüp ilçesine bağlı Mustafapaşa Köyünde bulunan yaklaşık 10 bin öğrencisi bulunan Kapadokya Üniversitesi öğrenci sayısı köy nüfusundan oldukça fazla. Türkiye'de köyde kurulan tek üniversite olma özelliği taşıyan Kapadokya Üniversitesi 2005 yılında Mustafapaşa’da kuruldu. Tarihi dokusu ile cezbeden bu Üniversite öğrencilere 25 farklı programda eğitim veriyor.

# KÖYLERİM İLE İLİŞKİLİ:

26 Eyl 2021 - 14:48 Nevşehir/ Nevşehir- Gündem

Son bir ayda nevsehirkenthaber.com sitesinde 545.302 gösterim gerçekleşti.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Nevşehir Kent Haber Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Nevşehir Kent Haber Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Nevşehir Kent Haber Gazetesi editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Nevşehir Kent Haber Gazetesi değil haberi geçen ajanstır.



Nevşehir Markaları

Nevşehir Kent Haber Gazetesi, Nevşehir ile özdeşleşen markaları ağırlıyor.

+90 (384) 212 43 10
Reklam bilgi


Anket Erken seçim olsa kime oy verirsiniz?